Hoe Ajax opnieuw een seizoen ondermaats presteerde

Vijfde. Niet derde, niet vierde. Vijfde. Voor een club die Champions League-voetbal als minimum bestempelde, is dat een veroordelend verdict. Ajax sluit het seizoen 2025/2026 af met play-offs voor een Conference League-ticket. Een Conference League-ticket. De club van Cruijff, van Van Gaal, van Ten Hag in zijn gloriedagen — nu vecht het om een plekje in Europa’s derde competitie.

Hoe is het zover gekomen? Het antwoord is pijnlijk eenvoudig: Ajax was dit seizoen een clubsein dat zichzelf op topsnelheid door rood joeg.

Fout nummer één: Heitinga

Het begon allemaal in de zomer van 2025, toen John Heitinga werd gepresenteerd als hoofdtrainer. Voor zijn eigen gevoel een thuiskomst. Voor de buitenwereld: direct twijfels. Heitinga was al eerder trainer van Ajax geweest, en was al eerder ontslagen. Maar de clubleiding gaf hem toch een tweede kans, samen met assistent Marcel Keizer, en gaf hem een opdracht mee die in zichzelf tegenstrijdig was: aanvallend voetbal spelen, Ajax-DNA terugbrengen — én bezuinigen op een selectie die er toch al niet al te sterk uitzag.

Het liep mis zoals het altijd misgaat bij Ajax de laatste jaren: snel, zichtbaar en onverbiddelijk. In de eredivisie bleven de resultaten wisselvallig. In Europa was het ronduit dramatisch. Na vier Champions League-nederlagen op rij — waaronder een 0-3 thuis tegen Galatasaray — was het over. Op 6 november 2025 zette Ajax Heitinga op straat. Zijn zevende trainer in drie en een half jaar tijd.

Tegelijkertijd maakte technisch directeur Alex Kroes bekend te vertrekken zodra er een opvolger gevonden was. Een stuurloze club, letterlijk.

Fout nummer twee: Grim

Wanneer een club de verkeerde trainer aanstelt, volgt er automatisch een tweede fout: de interimkeuze. Fred Grim stapte in. Een vertrouwd gezicht in Amsterdam, een loyale clubman — maar, zoals columnist Jop van Kempen het formuleerde: “iemand van de B-lijst.” De beste kandidaten zitten immers al vast bij andere clubs.

Grim begon zijn periode met twee directe nederlagen — bij FC Utrecht en thuis tegen Excelsior — en besloot daarop verdedigender te gaan spelen. Opvallend, want de clubleiding had in de zomer nog aanvallend voetbal als speerpunt aangewezen. Ook onder Grim bleef het patroon hangen: een redelijke eerste helft, gevolgd door een matige tweede. Duur puntverlies bij een 2-0 voorsprong tegen Go Ahead Eagles (2-2) en Excelsior (2-2). Uitgespeeld na rust.

De cijfers liegen er niet om. Statistiekenbureau Opta en fcupdate.nl berekenden dat Ajax dit seizoen slechts 477 doelpogingen en 54 Expected Goals produceerde — middenmoot in de eredivisie. Mijlenver verwijderd van PSV, Feyenoord én FC Twente. Kansen creëren was een chronisch probleem.

Fout nummer drie: het moment van de waarheid

De nekslag op sportief vlak viel op zondag 10 mei. Ajax had thuis FC Utrecht en kon bij winst naar de gedeelde derde plek klimmen. Concurrent NEC stond halverwege met 2-0 achter bij FC Groningen — het leek het uitgelezen moment om toe te slaan. NEC verloor uiteindelijk met 2-1. Maar Ajax verloor ook: 1-2, door een kopbal van oud-Ajacied Mike van der Hoorn in de 96ste minuut. Terwijl de tribunes wit-rood-wit kleurden in een hoopvolle tifo, schoot Ajax zichzelf heel lelijk in de voet.

FC Twente pakte op diezelfde dag een 4-0 zege op Sparta en schoof voorbij Ajax naar de derde plek. Zo werd de rangschikking definitief: Twente derde, NEC vierde, Ajax vijfde.

Structureel probleem

Wat dit seizoen blootlegde, is niets nieuws. Ajax is al jaren een club die draait op crisismanagement in plaats van op visie. Zeven trainers in drie en een half jaar. Een technisch directeur die vertrekt. Scouts die opstappen. Een Raad van Commissarissen die gedeeltelijk vernieuwd moet worden. Jordi Cruijff als technisch directeur — de naam is groter dan de daadkracht tot nu toe.

Dat de club dit seizoen alsnog de vijfde plek haalt, en niet nog lager eindigt, zegt misschien meer over de zwakte van de concurrentie dan over de kracht van Ajax zelf.

En nu?

De play-offs voor de Conference League wachten. Een zomers transfervenster vol vragen. Een nieuwe trainer moet gevonden worden — voor de derde keer in een jaar. En de vraag die al jaren door Amsterdam gonst, klinkt luider dan ooit: wanneer krijgt Ajax eindelijk de rust, de structuur en de visie die nodig zijn om weer écht mee te doen aan de top?

Voor nu is het antwoord uitgebleven. En vijfde is de straf.

Ajax eindigde op 55 punten, vijfde in de eindstand. De play-offs voor de Conference League-kwalificatie volgen.